Jak przygotować własną pożywkę do hydroponiki z nawozów rolniczych i nie stracić na jakości

Po co w ogóle robić własną pożywkę z nawozów rolniczych

Różnica kosztowa: kiedy cena zaczyna mieć znaczenie

Gotowe pożywki hydroponiczne – zwłaszcza markowe, w małych opakowaniach – są wygodne, ale koszt jednostkowy 1 kg czystych składników mineralnych jest w nich wielokrotnie wyższy niż w nawozach rolniczych w big-bagach. Przy małej instalacji balkonowej różnica jest kosmetyczna, jednak przy kilkuset metrach kwadratowych tuneli lub szklarni różnica w koszcie nawożenia potrafi zjeść sporą część marży.

Nawozy rolnicze, takie jak saletra wapniowa, saletra potasowa, siarczan magnezu czy fosforan monopotasu, to w praktyce te same sole, na których producenci „hydro” opierają swoje receptury. Różnica polega na skali zakupu, czystości, dodatkach stabilizujących i – przede wszystkim – na tym, że w hydroponice oczekuje się powtarzalności i braku zanieczyszczeń utrudniających pracę systemu.

Jeśli w sezonie zużywasz kilka ton nawozów w przeliczeniu na sole mineralne, przejście na pożywkę do hydroponiki z nawozów rolniczych może obniżyć koszt nawożenia nawet o kilkadziesiąt procent. Jeżeli natomiast system to domowa instalacja z dwoma skrzynkami z sałatą, oszczędność w skali roku nie pokryje nawet kosztu podstawowego miernika EC i pH, który i tak musisz mieć.

Punkt kontrolny jest prosty: policz, ile płacisz za 1 kg czystego N, K, Ca itd. w obecnej pożywce. Następnie zestaw to z ceną tych samych składników w formie nawozów rolniczych. Jeżeli różnica nie przekracza kilku–kilkunastu procent, zabawa w własne mieszanki ma mniejszy sens niż dopracowanie reszty technologii (oświetlenie, klimat, higiena instalacji).

Jeśli kalkulacja pokazuje, że bez problemu schodzisz poniżej kosztów gotowych pożywek, a skala instalacji jest co najmniej „półkomercyjna”, przejście na nawozy rolnicze staje się realną dźwignią oszczędności – pod warunkiem zachowania jakości i bezpieczeństwa systemu.

Kiedy własna pożywka ma sens, a kiedy jest to zbyt duże ryzyko

Opracowywanie i prowadzenie własnej pożywki z nawozów rolniczych to zadanie dla kogoś, kto traktuje swoją instalację jak proces technologiczny, a nie jak hobbystyczny eksperyment. Wymaga to dyscypliny, notatek i reagowania na pierwsze sygnały ostrzegawcze z uprawy, a nie dopiero wtedy, gdy liście żółkną masowo.

Najbezpieczniejsze warunki do wejścia w pożywkę z nawozów rolniczych:

• powierzchnia uprawy co najmniej kilkadziesiąt m² (lub kilka tysięcy roślin) – jest sens inwestować czas w dopracowanie receptury,
• stałe odmiany i relatywnie powtarzalny cykl produkcji – możesz dopracować jedną, maksymalnie kilka receptur podstawowych,
• dostęp do przynajmniej podstawowych analiz wody i pożywki (choćby wysyłanych do laboratorium zewnętrznego kilka razy w sezonie),
• osoba odpowiedzialna za instalację ma podstawową wiedzę z nawożenia i potrafi odróżnić niedobór magnezu od poparzenia herbicydem.

Dużo gorzej wygląda sytuacja, gdy miksujesz nawozy rolnicze, a jednocześnie:

• często zmieniasz odmiany i gatunki,
• pracujesz na bardzo twardej, niebadanej wodzie,
• nie masz kontroli nad temperaturą i natężeniem światła,
• brakuje czasu na codzienne odczyty EC i pH.

W takich warunkach trudno stwierdzić, czy problem z roślinami wynika z błędu w pożywce, czy z innych czynników. To pierwszy sygnał ostrzegawczy, że droga „samemu, taniej” może wygenerować więcej strat niż oszczędności.

Jeśli system jest mały, zmienny i prowadzony „po godzinach”, bardziej opłaca się korzystać z gotowych pożywek o sprawdzonym składzie i skupić się na powtarzalności warunków. Jeżeli natomiast instalacja działa jak linia produkcyjna, a Ty traktujesz ją procesowo, własna pożywka z nawozów rolniczych ma mocne uzasadnienie ekonomiczne.

Główne ryzyka i „cena” oszczędności

Najważniejsze ryzyka przy korzystaniu z pożywki do hydroponiki z nawozów rolniczych można zgrupować w kilka kategorii:

• zmienność składu – nawozy polowe często mają tolerancję zawartości składników ± kilka procent; przy dużych dawkach przekłada się to na realne różnice w mg/l,
• zanieczyszczenia i osady – cząstki nierozpuszczalne, wysoki poziom chlorków lub sodu, domieszki metali ciężkich; wszystko to wpływa na instalację i rośliny,
• wytrącanie się soli – łączenie niekompatybilnych nawozów w jednym zbiorniku A lub B skutkuje osadem, który nie tylko obniża dostępność składników, ale też zatyka kapilary i dysze,
• blokady pokarmowe – zła proporcja składników (np. nadmiar potasu względem magnezu i wapnia) powoduje, że roślina „nie widzi” części pierwiastków mimo ich obecności w roztworze.

Do tego dochodzą ryzyka stricte operacyjne: błędne przeliczenie gramów nawozu na litr pożywki, pomyłki przy napełnianiu zbiorników A/B, zbyt szybkie korekty pH agresywnymi kwasami lub zasadami. Każde z tych potknięć może w skrajnych przypadkach zniszczyć cały cykl uprawy.

Jeśli jedyną motywacją przejścia na nawozy rolnicze jest „na allegro jest taniej”, a nie stoi za tym chęć zbudowania spójnego systemu kontroli (receptury, pomiary, analiza), to jest to wyraźny sygnał ostrzegawczy. Oszczędność na tonie nawozu potrafi zostać zjedzona w kilka dni przez spadek plonu lub gorszą jakość zbiorów.

Gdy motywacją jest nie tylko cena, ale też pełna kontrola nad składem, elastyczne korekty i chęć uniezależnienia się od gotowych mieszanek, gra staje się warta świeczki – pod warunkiem, że traktujesz pożywkę jak projekt inżynierski, a nie jak jednorazowe mieszanie w beczce.

Minimum wiedzy przed przejściem na nawozy rolnicze

Przed pierwszym „tankowaniem” z nawozów rolniczych warto przejść przez kilka punktów kontrolnych. Ich niespełnienie oznacza, że przejście należy odłożyć albo wykonać z kimś bardziej doświadczonym.

• Umiejętność przeliczania procentów z etykiety na mg/l w pożywce roboczej.
• Rozumienie różnicy między N, P2O5, K2O a czystymi pierwiastkami P i K.
• Podstawowa znajomość funkcji makro- i mikroelementów w roślinie oraz objawów ich niedoborów.
• Orientacja w relacjach K:Ca:Mg i wpływie form azotu na pH pożywki.
• Umiejętność korzystania z miernika EC i pH, kalibracji sond oraz interpretacji wyników.
• Dostęp do wody źródłowej zbadanej choć raz na kilka sezonów (twardość, Na, Cl, HCO₃⁻).

Brak któregokolwiek z tych elementów to wyraźny sygnał, że potrzebne jest szkolenie, konsultacja lub przejściowe korzystanie z gotowych tabel nawożenia opartych na konkretnych nawozach rolniczych. Mieszanie „na oko” zawsze kończy się problemami, tylko czasem przychodzą one z opóźnieniem.

Jeśli nie boisz się arkusza kalkulacyjnego, masz już za sobą kilka sezonów uprawy w hydroponice i potrafisz powiązać wygląd roślin z parametrami pożywki, projekt własnej pożywki z nawozów rolniczych można uznać za naturalny kolejny krok.

Podstawy składu pożywki hydroponicznej – czego roślina naprawdę potrzebuje

Makroskładniki: N, P, K, Ca, Mg, S

Makroskładniki to kręgosłup każdej pożywki. Ich stężenia są najwyższe i to one w największym stopniu decydują o tempie wzrostu, wielkości plonu i odporności roślin. W hydroponice margines błędu jest mniejszy niż w glebie, bo roślina nie ma „bufora” w postaci kompleksu sorpcyjnego ziemi.

Azot (N) odpowiada za wzrost wegetatywny, masę liści i ogólną dynamikę rośliny. Nadmiar azotu wydłuża międzywęźla, zmiękcza tkanki i zwiększa podatność na choroby, natomiast niedobór objawia się bladą zielenią, zahamowaniem wzrostu i drobnymi liśćmi. W pożywkach do warzyw najczęściej stosuje się mieszaninę formy azotanowej (NO₃⁻) i w mniejszym stopniu amonowej (NH₄⁺).

Fosfor (P) uczestniczy w procesach energetycznych (ATP), rozwoju systemu korzeniowego i kwitnieniu. Niedobór objawia się ciemnozielonym, czasem fioletowym zabarwieniem liści, szczególnie od spodu, oraz słabym rozwojem korzeni. Zbyt wysokie dawki P mogą blokować pobieranie mikroelementów, zwłaszcza cynku i żelaza.

Potas (K) reguluje gospodarkę wodną, jędrność tkanek, wybarwienie owoców i odporność na stresy. Jego niedobór daje typowe objawy nekroz na brzegach starszych liści (brzeżne przypalenia), a nadmiar łatwo blokuje magnez i wapń. W pożywkach do roślin owocujących poziom K jest zazwyczaj najwyższy spośród wszystkich makroskładników.

Wapń (Ca) jest budulcem ścian komórkowych i ma wpływ na trwałość pozbiorczą plonu. Niedobór widoczny jest zwykle na najmłodszych organach – sucha zgnilizna wierzchołkowa pomidora, tipburn u sałaty, deformacje młodych liści. Wapń jest słabo mobilny w roślinie, dlatego musi być dostarczany w sposób ciągły i w odpowiedniej relacji do innych kationów.

Magnez (Mg) stanowi centralny atom chlorofilu, bez niego nie ma fotosyntezy. Jego niedobór objawia się chloroza między nerwami starszych liści przy zachowaniu zielonych nerwów (tzw. marmurkowatość). Nadmiar jest rzadki, ale zbyt wysoki poziom Mg w stosunku do Ca i K może zaburzać ich pobieranie.

Siarka (S) w hydroponice często jest „przy okazji”, bo dostarczają jej siarczany (MgSO₄, K₂SO₄). Odpowiada za syntezę białek i odporność na stresy. Objawy niedoboru siarki są podobne do niedoboru azotu, lecz zwykle pojawiają się najpierw na młodszych liściach.

Jeśli nie jesteś w stanie powiązać typowych objawów na liściach z brakami powyższych makroskładników, trudno będzie prowadzić korekty pożywki w locie. W takim przypadku lepiej trzymać się sprawdzonych schematów nawożenia i nie wprowadzać gwałtownych zmian dawek.

Mikroskładniki i ich znaczenie w uprawach bezglebowych

Mikroskładniki (Fe, Mn, Zn, Cu, B, Mo, czasem Cl i Ni) są potrzebne w ilościach śladowych, jednak ich brak szybko ogranicza plon. W systemach glebowych część z nich pochodzi z mineralizacji materii organicznej, natomiast w hydroponice całość trzeba wprowadzić z pożywką.

Żelazo (Fe) jest kluczowe dla syntezy chlorofilu. Niedobór objawia się jasnożółtymi młodymi liśćmi przy zachowanych zielonych nerwach. W pożywce stosuje się najczęściej żelazo w postaci chelatów (EDDHA, DTPA, EDTA) ze względu na stabilność przy różnych pH.

Mangan (Mn) uczestniczy w procesach fotosyntezy i aktywuje enzymy. Niedobór daje chlorozy z małymi, nekrotycznymi plamkami, najpierw na młodszych liściach. Nadmiar bywa równie groźny – pojawiają się ciemne nekrotyczne plamy.

Cynk (Zn) jest związany z syntezą hormonów wzrostu. Jego brak powoduje skrócenie międzywęźli, drobne liście i ogólne zahamowanie wzrostu. Miedź (Cu) działa w systemach enzymatycznych i wpływa na odporność roślin – niedobór daje wiotkie pędy i zamieranie wierzchołków pędów.

Bor (B) związany jest z rozwojem stożków wzrostu i kwitnieniem. Jego niedobór objawia się deformacją młodych liści i problemami z zawiązywaniem owoców. Molibden (Mo) jest kluczowy dla metabolizmu azotu – przy jego braku liście przypominają objawy niedoboru N mimo obecności azotu w pożywce.

Mikroskładniki wprowadzane są często jako gotowe mieszanki chelatowe lub kompleksy mikro w formie płynnej. Próby „składania” mikroelementów z nawozów typowo rolniczych bez dokładnej analityki łatwo prowadzą do toksyczności któregoś z pierwiastków lub skrajnych braków innego.

Jeśli nie masz stabilnego, sprawdzonego źródła mikroskładników o jakości technicznej lub ogrodniczej, najrozsądniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z gotowych mieszanek mikro dedykowanych do hydroponiki i uzupełnianie ich makroskładnikami z nawozów rolniczych. To rozsądny kompromis między ceną a bezpieczeństwem.

Typowe poziomy stężeń dla różnych grup roślin

Zakresy EC i stężeń – przykładowe poziomy dla wybranych upraw

Przed przejściem na nawozy rolnicze trzeba mieć w głowie choć przybliżone poziomy docelowe. Bez tego każdy przeliczony kilogram saletry czy fosforanu staje się eksperymentem o nieprzewidywalnym wyniku.

Poniższe zakresy to punkty odniesienia, nie dogmat. Dobrze sprawdzają się jako pierwsze ustawienie, które później koryguje się pod własne warunki, odmianę i system.

Sałata, zioła liściowe, rośliny o krótkim cyklu

• EC pożywki roboczej: najczęściej 1,2–1,8 mS/cm (start dla rozsady niżej, bliżej 1,0–1,2, końcówka cyklu 1,6–1,8).
• N (azot ogółem): 120–160 mg/l.
• P (jako P): 30–45 mg/l.
• K: 180–220 mg/l.
• Ca: 120–160 mg/l.
• Mg: 30–50 mg/l.
• S (jako S): 40–70 mg/l (z siarczanów).

Przy roślinach liściowych najczęstszym błędem jest „dokręcanie” azotu i potasu pod wyższe EC, co kończy się wiotkością tkanek i gorszą trwałością pozbiorczą. Jeśli rośliny są bardzo soczyste, mają cienkie łodygi i łatwo więdną po zbiorze, to sygnał ostrzegawczy, że skład pożywki został dostosowany pod maksymalny wzrost, a nie pod jakość.

Pomidor, papryka, ogórek – uprawy owocujące

• EC pożywki roboczej: 2,2–3,5 mS/cm w zależności od fazy i odmiany.
• N: 170–220 mg/l (często wyżej w fazie intensywnego wzrostu wegetatywnego, niżej pod koniec cyklu).
• P: 40–60 mg/l.
• K: 250–350 mg/l (często najwyższy udział w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców).
• Ca: 160–220 mg/l.
• Mg: 40–70 mg/l.
• S: 60–100 mg/l.

Typowym zjawiskiem jest „ciągnięcie” EC w górę w reakcji na spadek masy owoców, bez analizy proporcji K:Ca:Mg. Jeśli roślina ma problem z suchą zgnilizną wierzchołkową lub tipburnem, a EC pożywki jest już wysokie, samo dolewanie nawozów jest ruchem w złą stronę. Punkt kontrolny: najpierw sprawdź bilans kationów i formy azotu, dopiero później myśl o podnoszeniu koncentracji.

Truskawka, jagoda kamczacka i inne jagodowe w hydroponice

• EC pożywki roboczej: 1,4–2,2 mS/cm.
• N: 120–160 mg/l.
• P: 30–45 mg/l.
• K: 200–260 mg/l.
• Ca: 110–150 mg/l.
• Mg: 30–50 mg/l.
• S: 40–70 mg/l.

Uprawy jagodowe są wrażliwe zarówno na zasolenie, jak i na sód oraz chlor. Jeśli korzystasz z nawozów rolniczych o podwyższonej zawartości Na lub Cl, a woda jest umiarkowanie zasolona, połączenie tych czynników szybko wychodzi w plonie: drobniejsze owoce, słabszy smak, skłonność do przypaleń brzegów liści. To klasyczny sygnał, że pogoniono koszt, ignorując skład „balastowy” nawozów.

Jeśli potrafisz przypisać własne obserwacje do powyższych zakresów i masz świadomość, czy jesteś „bardziej w dół” czy „bardziej w górę” danego zakresu, to dobry punkt wyjścia do samodzielnego układania pożywki. Jeśli wartości są dla ciebie tylko abstrakcyjnymi liczbami, trzeba zacząć od kilku sezonów pracy na gotowych recepturach i ich modyfikacji.

Jak czytać etykiety nawozów rolniczych i przeliczać je na czyste składniki

Oznaczenia NPK – co tak naprawdę podają producenci

Etykieta nawozu rolniczego prawie nigdy nie podaje zawartości „czystych” pierwiastków. Zamiast P i K pojawiają się formy tlenkowe P₂O₅ i K₂O, a azot bywa rozbity na frakcje: azotanowy, amonowy, amidowy. Bez umiejętności „przetłumaczenia” tego języka na mg/l trudno mówić o jakiejkolwiek kontroli.

Standardowe przeliczniki masowe wyglądają następująco:

• P = P₂O₅ × 0,436 (lub P₂O₅ = P ÷ 0,436).
• K = K₂O × 0,830 (lub K₂O = K ÷ 0,830).

Jeśli więc nawóz ma na etykiecie 50% P₂O₅, to zawiera około 21,8% czystego P. Dla 60% K₂O będzie to około 49,8% K. To pierwszy poziom – bez niego nie da się nawet oszacować, ile fosforu i potasu wnosi dana dawka nawozu.

Drugi poziom to rozbicie azotu na formy. Na etykiecie pojawiają się najczęściej:

• N-NO₃ – azot w formie azotanowej, szybko dostępny, podnoszący pH podłoża w dłuższym okresie.
• N-NH₄ – azot amonowy, szybciej pobierany przy niższym pH, tendencja do obniżania pH z czasem.
• N-NH₂ (amidowy, z mocznika) – wymaga przemian mikrobiologicznych; w czystej hydroponice zazwyczaj niepożądany w wyższych udziałach.

Jeśli etykieta nie podaje rozbicia N na formy, a jedynie „N ogółem”, mamy do czynienia z nawozem o niskim poziomie informacji. W hydroponice to sygnał ostrzegawczy – taki produkt trudno wpisać w precyzyjną recepturę, chyba że istnieje osobna karta techniczna z pełnym składem.

Jak z procentów przejść do mg/l w pożywce roboczej

Większość błędów przy mieszaniu pożywek z nawozów rolniczych wynika z pomylenia poziomów: procenty na worku, g/l w koncentracie i mg/l w zbiorniku roboczym. Tutaj nie ma miejsca na zgadywanie – każdy krok trzeba policzyć.

Podstawowy schemat przeliczenia wygląda tak:

1. Ustal zawartość danego składnika w nawozie – np. saletra wapniowa 15,5% N i 26,5% CaO. Po przeliczeniu CaO × 0,715 otrzymujemy ok. 18,9% Ca.
2. Ustal ilość nawozu na litr roztworu roboczego – np. chcesz rozpuścić 1 g nawozu w 1 litrze pożywki.
3. Policz wniesioną ilość składnika – 1 g × 15,5% N = 0,155 g N = 155 mg N/l.

Jeżeli pożywka ma być robiona z koncentratów A i B, dochodzi jeszcze etap stężenia koncentratu i rozcieńczenia w zbiorniku roboczym. Przykład praktyczny:

• Przygotowujesz koncentrat A: 100 g saletry wapniowej w 10 l wody. Otrzymujesz roztwór o stężeniu 10 g/l.
• Ze zbiornika A dawkujesz 10 ml koncentratu na 1 l pożywki roboczej.

W efekcie na 1 l pożywki trafia 0,1 g saletry wapniowej (10 g/l × 0,01 l), czyli 0,0155 g N (15,5% z 0,1 g) – 15,5 mg N/l. Ten typ kalkulacji trzeba wykonać dla każdego nawozu osobno, a następnie zsumować wniesione ilości makroelementów.

Punkt kontrolny: jeśli nie potrafisz z głowy oszacować, czy dawka 1 g nawozu 15-5-30 na litr da rząd wielkości 150 mg N/l czy 15 mg N/l, potrzebujesz jeszcze czasu z arkuszem kalkulacyjnym zanim przejdziesz na samodzielne receptury. W praktyce jeden sezon „na sucho”, z liczeniem różnych scenariuszy bez wlewania ich do zbiornika, oszczędza wiele rozczarowań.

BPO, składniki dodatkowe, zanieczyszczenia – co jeszcze mówi etykieta

Nawozy rolnicze coraz częściej mają na etykietach informacje o metalach ciężkich (Cd, Pb, Cr, Hg), zawartości sodu, chlorków, frakcji nierozpuszczalnej i pH roztworu 1% lub 10%. W hydroponice te dane przestają być ciekawostką – stają się kolejnym elementem średniego bilansu.

Najważniejsze elementy do przeanalizowania:

• Na i Cl – jeśli zużywasz duże ilości jednego nawozu (np. taniego KCl zamiast KNO₃ czy K₂SO₄), a woda źródłowa ma już istotne Na lub Cl, możesz w kilka tygodni „zbudować” zasolenie, którego rośliny nie zniosą.
• Nierozpuszczalne frakcje – wyższa zawartość części nierozpuszczalnych oznacza większe ryzyko zapychania dysz i kapilar, zwłaszcza w systemach z drobnymi emiterami.
• Metale ciężkie – przy towarowej produkcji podlegają normom maksymalnym na hektar/rok. W małej hydroponice rzadko przekroczysz te limity, ale przy częstym dolewaniu i małej objętości roztworu kumulacja może być szybsza niż w gruncie.

Jeżeli producent nie udostępnia pełnej karty charakterystyki (SDS/TDS) z informacjami o zanieczyszczeniach i frakcji nierozpuszczalnej, a chcesz używać nawozu w wysokich dawkach i przez cały sezon, to jasny sygnał ostrzegawczy. W takiej sytuacji ten produkt nadaje się raczej do testów na małym zbiorniku, a nie do głównej instalacji.

Jeżeli po analizie etykiety i karty technicznej potrafisz wymienić nie tylko procenty NPK, ale też główne zanieczyszczenia i formy chemiczne, oznacza to osiągnięcie minimum informacyjnego do bezpiecznego projektowania pożywki. W przeciwnym razie działasz na niepełnych danych – to prosta droga do niespodzianek po kilku tygodniach fertygacji.

Dobór nawozów rolniczych pod hydroponikę – jakość, czystość, forma chemiczna

Kryteria wyboru – od czego zacząć selekcję nawozów

Zanim kupisz tanią saletrę czy fosforan „w big-bagu”, ustal zestaw kryteriów. Zakup bez listy punktów kontrolnych kończy się tym, że parametrem numer jeden staje się cena za kilogram, a nie przydatność do systemu bezglebowego.

Podstawowy zestaw kryteriów przy doborze nawozów do hydroponiki:

• Czystość i rozpuszczalność – minimalna ilość frakcji nierozpuszczalnych, brak widocznych zanieczyszczeń, pełne rozpuszczenie przy temperaturze roboczej (bez długiego mieszania i sedymentacji).
• Stabilny skład – nawozy „handlowe” o zmiennej partii surowca (np. z odpadów przemysłowych) niosą ryzyko, że każda dostawa ma nieco inny skład, czego nie widać w prostym pomiarze EC.
• Znana forma chemiczna – azotan, siarczan, fosforan, chlorek. Forma wpływa na pH, zasolenie, kompatybilność z innymi nawozami.
• Pełna dokumentacja – karta techniczna z opisem zanieczyszczeń, frakcji nierozpuszczalnej, form azotu i zawartości metali ciężkich.
• Powtarzalność dostaw – ten sam producent, ta sama linia produktu; brak „promocyjnych” partii o niejasnym pochodzeniu.

Jeżeli nawóz spełnia wszystkie powyższe warunki, ale jest nieco droższy niż anonimowy odpowiednik, w hydroponice nadal zwykle wygrywa. Oszczędność kilkunastu procent na nawozie bardzo łatwo zamienić w kilkadziesiąt procent straty na plonie lub konieczność czyszczenia zatkanej instalacji.

Kluczowe nawozy makro w praktyce hydroponicznej

W większości systemów bezglebowych da się zbudować kompletną pożywkę z kilku podstawowych nawozów. Poniżej lista najczęściej stosowanych wraz z ich specyfiką pod hydroponikę.

Saletra wapniowa (Ca(NO₃)₂)

• Źródło: N-NO₃ i Ca.
• Zastosowanie: filar większości roztworów A, główne źródło wapnia i części azotu.
• Uwagi jakościowe: forma granulowana ogrodnicza zazwyczaj ma wyższą czystość i lepszą rozpuszczalność niż najtańsze wersje rolnicze. Zanieczyszczenia nierozpuszczalne szybko pokażą się w filtrach.